"Van verhalen naar verbinding ..."

 

Achtergrond & Opinie:

 

De Molukse gemeenschap kenmerkt zich - vind ik dan - als een héchte gemeenschap ...

 

Dat zag ik al eerder bij zestig jaar Molukse wijk in Assen, waarover ik eerder publiceerde =>

 

Zestig jaar Molukse wijk in Assen: Salam sejahtera bagi kita semua

 

Tekst & Foto’s: © Cees van der Boom

 

 

Het is een échte 'ons-kent-ons' gemeenschap. Bij binnenkomst bij Vanderveen dacht ik even ... oei, weinig bezoekers ... Dat logenstrafte zich direct want naarmate de openingstijd dichterbij kwam steeg het aantal bezoekers. De 'ons-kent-ons' werd weer bevestigd: veel onderlinge knuffels en vooral veel wederzijds respect naar elkaar toe.

 

Zaterdag 21 februari 2026 was de officiële aftrap van de 'Molukse Cultuurmaanden' bij Warenhuis Vanderveen in Assen.

 

Een aftrap voor nog meer feestelijke ontmoetingen ...

 

In de Bruningzaal van Warenhuis Vanderveen sprak eerst Fokko Rijkens. Hij 'bewaakte' de typische Molukse lekkernijen die bij de ingang werden gepresenteerd (Nee Fokko, alleen op de foto en - jammer genoeg - niet geproefd ...).

 

 

Na zijn toespraak volgde een toespraak van Nico Vanderveen. Hij citeerde uit 'Hete Bliksem, Vreemde Smetten' van Sietse van der Hoek. De subtitel luidt: 'Hoe een warenhuis en Nederland door migratie werelds werden.'

 

 

De band met Vanderveen en de Molukse gemeenschap wordt duidelijk in dit boek:

 

"Het vertelt het verhaal van de Nederlandse Wende aan de hand van geschiedenissen van families uit verschillende migrantengroepen: Moluks, Indisch, Surinaams, Antilliaans, Turks, Servisch, Spaans, Marokkaans. En een gereformeerde familie van Duits-Gronings-Drentse oorsprong die 125 jaar geleden in Assen het warenhuis Vanderveen begon. Religie, mode, muziek, moraal, seks, man/vrouw-relatie, autoriteit, voetbal, het idee van het universum - je kunt het zo gek niet bedenken of het verwisselde van gedaante in de eeuw van onze ouders en grootouders."

 

Een citaat uit het boek: 'Een zwarte auto en een meneer in een zwart pak met bril,' zo herinnert Wim Lekatompessy zich de man die met textiel in het kamp kwam. 'Hij liep langs de barakken en klopte aan. Voor ons kleine kinderen was dat een beetje beangstigend: wat wil die belanda in óns kamp?'

 

Charlie Saptenno wist beter. Wie in Schattenberg iets wilde ondernemen, kwam na de slagboom en de portier meestal even langs bij zijn vader, die voorzitter was van de Molukse kampraad. Dus zat Nico Vanderveen regelmatig bij de familie Saptenno aan tafel in de barak die eerder tot verblijf van de Duitse officieren had gediend toen kamp Schattenberg nog het Durchgangslager Westerbork was. Een barak met binnenmuren kalkzandsteen, 's winters aanmerkelijk beter te verwarmen dan de enkel uit hout bestaande barakken waarin de Lekatompessy's en bijna alle anderen woonden. Het was een een privilege dat Chalies vader verdiend had in het voormalig Nederlands-Indië. Als majoor in het KNIL was hij altijd vooropgegaan. En zijn mannen waren hem ook gevolgd op de boot naar Europa, in de bus naar Schattenberg. En ze zouden hem volgen als hij terug zou gaan, naar Ambon.

 

Regelmatig ging een van de kinderen van Nico Vanderveen mee naar Schattenberg. Ook zij moesten met hun vader eerst langs 'meneer Saptenno,' de burgemeester van Schattenberg. Jan zegt over zijn eerste keer, toen hij een jaar of zes was: 'Ik werd in die tijd Appie genoemd en ik zei dus, staande inde deuropening: "Ik ben Appie." Mevrouw Saptenno moest lachen en ik hoorde haar zeggen: "Ah, doe Appie." Ik dacht dat ze me uitlachte. Naderhand begreep ik van vader, die het Maleis redelijk beheerste, dat api 'vuur' betekende en adub iets als 'ach' en 'o jee' was en dat ik me dus had voorgesteld als: "Ik ben vuur."

 

Mijn broer Ruurd had een Abonnees vriendje in het kamp met wie hij dan ging spelen en ik ging met vader mee. Wat me sterk is bijgebleven zijn de opschriften in witte verf op de wanden: NUR FÜR MÄNNER en NÜR FÜR FRAUEN.

 

Voor nogal wat Molukkers in Schattenberg werd Nico Vanderveen een bung, een bung pela zelfs, wat geen gering Moluks eerbetoon aan een witte Nederlander is. Bung is 'oom' in het Maleis, pela 'een door een eeuwenoud verbond geheiligde verbintenis tussen families en gemeenschappen in de Molukken.

 

Het is dus duidelijk hoe Vanderveen en de Molukse gemeenschap aan elkaar zijn verbonden.

 

Daarna sprak Jan Broekema namens gemeente Assen. Ook hij sprak over verbinding.

 

 

Ondanks mijn verzoek kwam ik niet in het bezit van zijn toespraak. Geen citaten dus ...

 

Wat ik wel kan citeren is zijn uitspraak: 'De grote Rijkdom van de Molukse Cultuur ...'

 

Ik kan dat alleen maar onderschrijven!

 

Typisch Moluks ...

 

 

 

 

Talita Talaksuru

 

Zij liet zien waar de Molukse gemeenschap voor staat ...

 

 

Mari Datang

 

Het seniorenkoor 'Mati Datang' sloot aan bij een belangrijke traditie: muziek als gemeenschapscement.

 

Het Molukse repertoire is méér dan rijk aan harmonieën, volksliederen en culturele expressie.

 

Hun liederen werden dan ook luidkeels meegezongen door de aanwezige bezoekers.

 

 

Kunstenaars & tentoonstelling

 

In de tentoonstelling van de Molukse Cultuurwaarden zie je werken van Molukse kunstenaars David Patty, Simon Saimima, Dominiquw Pattipaweej en Junus Ririmasse T.

 

Emily Pormes

 

Een onderdeel van de tentoonstelling is de toespraak van Emily Pormes. Zij sprak die uit tijdens de viering van zestig jaar Molukse wijk in Assen. De tekst vind je in dit artikel =>

 

Zestig jaar Molukse wijk in Assen: Salam sejahtera bagi kita semua

 

Organisatie

 

Talita Talaksuru en Gloria Lappya hadden één maand om deze Molukse Cultuurmaanden gestalte te geven ...

 

Is hen dan gelukt?

 

Ik kan alleen maar volmondig zeggen: 'JA!'

 

En ... Er volgt nog veel meer ...

 

 

Saillant detail ...

 

Talita en Gloria hadden letterlijk één maand om dit event te organiseren ...

 

Juist dát laat iets zien over flexibiliteit en de kracht van de Molukse gemeenschap ...

 

Bruningzaal Vanderveen

 

De feestelijke opening van de Molukse Cultuurmaanden markeert niet alleen de start van culturele activiteiten, maar ook een moment van zichtbaarheid.

 

Het is - denk ik dan - vooral een moment van erkenning. Van ontmoeting. Van verbinding ...

 

 

© Cees van der Boom